Pick Language

Aram Pachyan

aram-pachyan

Aram Pachyan is an Armenian author, a member of the independence/post-post-Soviet literary generation, who has won several national prizes, including the prestigious Presidential Prize for Literature. His first novel, Goodbye, Bird, became a national bestseller in 2012 and is still at the top of the bestsellers’ lists for Armenian literature. He held the Fall Residency of the International Writing Program at the University of Iowa (Des Moines, United States) in 2018, and was writer in residence at Villa Waldberta (Munich, Germany) in 2019. In 2017, the play I Am a Vegetarian, based on his novel Goodbye, Bird was staged and in 2015 a musical piece called Pachyan Fragments, written by composer Aram Hovhannisyan, was performed in the United States, based on Pachyan’s novel called P/F(unpublished at the time). In addition to Goodbye, Bird, Pachyan has also authored two short story collections, Robinson and Ocean. Robinson was published in Ukraine and in the United Kingdom. The collection Ocean contains short stories and essays, including works on art, music, memory and the author’s reading experience. His latest novel, P/F, was published in 2020. The book represents a search for a new fiction language and means of expression, a new style of fragmentary storytelling.

 

  • EUPL Year: 
    2021
  • EUPL Country: 

Winning Book

P/F

'P/F' is a fragmentary, experimental novel, with modulations characteristic of Zen Buddhist koans. Old and new Yerevan, the River Getar, the vanished tram and the lonely man who tries to find himself in the city of his fading memories – they all meet in this novel. All of the book’s fragments are linked to one another, but they can be read in any order and the reader is free to choose. After the first reading, the book requires another read, and many more if the reader wishes to appreciate it fully. 'P/F' is a novel with a new approach to life and to finding answers to many questions. The protagonist of the novel, nicknamed ‘P/F’, appears in different parts of the novel and in different situations as Sev, Phil, Aram … He finishes his book of memories with a monologue dedicated to the River Getar, a symbol of life. The author dedicated the book to all his Zen Buddhism tutors.

P/F

Publishing House

Email Address: 
Organisation: 
Edge Publishing House

Agent / Rights Director

Phone No.: 
+374 91 36 37 56
Email Address: 
Representative: 
Anna Baghramyan (ARI Literary and Talent Agency)

Excerpt

իմ ներսում ես ոչ ծով ունեմ, ոչ օվկիանոս, անծիր տարածությունների համար փակ եմ, երկնքում ու տիեզերքում լինելու ոչ հավես ունեմ, ոչ հավակնություն, ես սիրում եմ հողին կանգնած երկնքին նայել, սիրում եմ աստղերին դիտել մեր տան կտուրից, թող բոլորը մնան իրենց տեղում, երկինքը երկինք, հողը՝ հող: իմ ներսում ես ոչ ծով ունեմ, ոչ օվկիանոս, վաղուց հերիք է, իմ ազատությունից հոգնել եմ, հոգնել եմ սրճարաններից, ակումբներից, փափկաթոռներից, մեղրածոր թխվածքներից, աղի ձողիկներից ու ջերքիներից, անիմաստ տվայտանքներից, ու ճիգով ծիծաղելուց: հերիք եղավ՝ ինձ դեմքս պատռող եզրեր են պետք, իրար մոտ գտնվող ափեր, ինձ ճեղք է պետք, կացնի դիպուկ հարված, սելավ է պետք, ավերակներ, գարնան ցեխ, ճիմ,  բախում սլացող ձյունախառն քարեր, նեղ բացվածք, որի մոտ կարող եմ գալ, կարող եմ առանձնանալ, մի քանի ժամ նստել, ուղղակի նայել, երկար նայել ու տեսնել երկու ափերը բաժանող եռքի դիմակահանդեսը: իմ ներսում ոչ ծով ունեմ ոչ օվկիանոս, բայց գտել եմ իմ գալու տեղը, իմ սևեռումը, որ ծլծլացող առու է, գետնի վրա դոնդողող խաղողի շիրա, ժամանակին եղել է՝ կա, հունը բետոնով ու երկաթներով կալանել, փոխել են, նեղացած հոսում է քաղաքի ընդերքում, թավալ է գալիս, խաշվում, լուռ գլգլում: ես գտել եմ նրան օրվա վերջում գալիս եմ, խանջյանի վրա դեռ պահպանված երակի մոտ, մեքենաս կայանում եմ բազալտապատ քարե պատնեշի դիմաց, իջնում եմ, կանգնում պատնեշի շուրթին ու ցած նայում: գետառը հոսում է, կցկցված գալարներով, այնքան է նեղացել, որ բռումս հանգիստ կտեղավորվի, վտիտ թևի բարակություն է, դեռահասի գունատ կուրծք, գալիս է դանդաղ, ասես մեկը դավադրաբար բռնել է ոտքը, քաշում է մազերից, լեզվի մեջ կեռեր է խրել, չի թողնում ապրի: էս ոչ եփրատն է, ոչ տիգրիսը, ոչ սենն է, ոչ թեմզան, ոչ դունայն է, ոչ էլ պոն: գետառը օվկիանոսի դուստր, հադեսի աշխարհում հոսող ստիքսի հետ արյունակցական կապ չունի, չեն երդվել աստվածները ջրերի վրա, նրա մասին բարձրագոչ ասքեր չկան, չկան գրքեր ու փառաբանումներ, նա բոլոր հնարավոր թեմաներից դուրս է, մոլորակի առանցքից շեղված, աստղերի համար արկղի հատակին ընկած ժանգոտ մեխ, նրա մասին աշխարհը չգիտի, նա չունի վենետիկյան վարպետների հրաշագործ կամուրջներից, որոնց վրա սիրահարները լեզուներն են մարզում, նա չունի կամուրջ, որտեղից կարելի է թռչել ու մեռնել, նրա մեջ խեղդվելը գրեթե անհնար է, նրան ոչ ոք չի սիրում, նրա անունը զզվելի է, ոչ ոք նրա պատմությունը գրի չի առնում, ոչ ոք նրա մասին օրենք չի ընդունում, նրա համար հանրահավաքներ չեն անում, բնապահպաններին կես ժամով բերման չեն ենթարկում, նրան չեն հիշում, ոչ ոք անունը լսելիս ուրախությունից չի գժվում, աչքերում առվույտներ չեն ցոլցլում, նրա ջրերի հոտով չեն արբենում, հասած եղեգները չեն ծխում, տարօրինակ սնկերի վրա աճած ծաղիկները, փթթած ուրցն ու դաղձը չեն քաղում, թրիքից համտեսող բնդիռների տզտզոցներից չեն հիպնոսանում, ափին չեն մերկանում ու արևի տակ չեն ճեմում, ոչ մեկ նրա հետ չի լուսանկարվում, լուսանկարը չի հանում, շրջանակի մեջ չի առնում, չի կախում մահճակալի գլխավերևում, նրա շրջակայքում երգեցիկ թռչուններ, փափկամազիկ գազաններ, ժպտացող թիթեռներ չկան: ոչ ոք նրա ջրով իր նորածնին չի մկրտում, քաղցկեղով հիվանդ երեխային ջրից չի խմացնում. քունածը, ինչ անենք, որ հիսուսը ուրիշ գետ էր ընտրել. ես տեսնում եմ նրան հենց գետառի ջրերի մեջ, մեզի վտակների, կլունձների, տիղմի, զարհուրանքի, վախի, սատկած կիսահավի աչքերում ապրելու կարոտի, կարտոֆիլի կլեպների, ծլլակախ ապահովիչների, ասեղների, քարաքոսի, կաչաղակների թավ ծերտի, էծի կճղակի, սանրի արանքներում խրված զզվելի մազերի, գարշահոտի, առնետի նեխած աղիքի, քուրջուփալասի, դիրտ օճառաջրի, կոշիկի, աղբամուղերի հորձանուտի, ոչխարի ու նապաստակի քերթված մորթիների, օղու, գարեջրի կոտրտված շշերի, յուղի ու ներկի տարաների, մեքենաների ռետինե ակերի, սռնիների, անասնական բառաչյունների, փսխուքի, դալարիքի, ջեմի, զուգարանի թղթերի, ջրերի բաշին պոպոճիկներ բռնած շեռումեռի, քիմիական թթուների, տերևի կույտի, թաղումից հետո շպրտված ծաղիկների, օձի պես գալարվող կանացի շարֆի, քարերին խփվող սև-սպիտակ լուսանկարի, խաղալիքների, բազալտների արանքներից դուրս պրծած բոցենիների, օդապարիկի պես ուռած փորոտիքի, դդումի ցողունի, տառապանքի, վիզը կտրած գառան լերդի մեջ եմ տեսնում հիսուսին: գետառում նա կա, ապրում է, անելիք ունի, որովհետև իմ քաղաքի կեղտանուն գետի մեջ կյանքի սկզբնադրում է բողբոջում, սրտխփում է դրախտի հնարավորությունը, երազանքի նոր մեղեդին: հիսուսին երկար տարիներ գործազրկություն չի սպառնա, աշխատանք կա սիրտդ որքան ուզի: որովհետև գետառն է արատի ու մոռացության վերջին ամբարը, հոգեվարքի մեջ հևող պառավ, անատամ 30.000 դրամանոց լքված թոշակառու, մինչև վերջ անառակատան լորձունքի մեջ թպրտող աներես պոռնիկաձագ, մաղձի դամբարան, բոլոր հնարավոր խորշերով հազար անգամ կոխված, բոլորը ինչ ունեն չունեն`շաղել են մեջդ, ոչ ոք չի խղճում, ոչ ոքի մեղքը չես գալիս, ոչ ոք չի մաքրում բիբդ, գարշանքի մեջ թառանչող ծիլեր, բոլորը իրենց են մաքրում, իրենց ունեցած-չունեցածը, իրենց ստամոքսն ու միզապարկն են դատարկում, իրենց ավելն ու պակասը, իրենց անցյալը, իրենց ներկան ու ապագան, իրենց հյութն ու պտղաջուրն են լցնում մեջդ, իրենց վերջույթները, իրենց բանանի կեսը, իրենց սառած սուրճը, իրենց բորբոս կապած հացն են տալիս քեզ: քանի անգամ եմ կողքովդ անցնելիս ձեռքիս ընկածը գցել մեջդ, կրծած խնձոր, փսլինք, շինարարական աղբ, դավոյի սատկած շանը, որ բերեցինք ու հանձնեցինք հոսքիդ: քանի անգամ եմ թքել մեջդ, զզվանքով ծամածռել բերանս, քանի անգամ եմ ընկերներիս մոտ ասել, որ ատում եմ քեզ, որ դու աշխարհի ամենատափակ գետն ես, աշխարհի ամենաանիմաստ ներկայությունը, ու ամեն անգամ, նույնիսկ առանց առիթի, քո հանդեպ չարությամբ ու քո գորշությունից վրեժով լցված` ուզել եմ մորթել քեզ, բնաջնջել, հիմա եկել եմ անառակ որդու պես նստել կողոսկրիդ ու քո պղտոր ջրերի մեջ եմ տեսնում փրկությունս, քո նսեմության մեջ եմ գտնում խաղաղությունս, քո պղծության մեջ դեռ քլթքլթում է կյանքի ավիշը. դու չունես ոչ բարոյականություն, ոչ մեղք, դու ոչ աստված ես, ոչ մարդ, դու ինձ քո գիրկն ես առնում, ես գոռում եմ, թքում ջրերիդ մեջ, դու հոսում ես, ես քրֆում եմ, դու հոսում ես, ես մեծ քարեր եմ շլմփացնում: երեսս, թիկունքս, ձեռքերս ու ոտքերս արյունլվա անելով սղղում եմ ցած, ընկնում կեղտիդ մեջ, մսեղ արմատ եմ քաշում, ծիծաղելով մտրակում ջրերդ, չես նեղանում, հոսում ես, հոսում տանում ծիծաղը, քրտինքը արտասուքը, կիսատությունը, արյունը, աղը, ժահը: հենց գետառի մեջ կսկսվի հավերժական կեղտի հալոցքը, նրա վերջնական ավարտը, գետառը չի կանգնելու, գետառը հոսելու է քառասուն աղբյուրներից հուզված, քաղաքի հարավ-արևմուտքով. հոսելու է՝ հունը փակեն, չփակեն հոսելու է, ուղեծիրը փոխեն, չփոխեն, հոսելու է գետառը քերթելու է առնետագույն բազալտների ողնաշարը, թնդյունով տապալելու է արգելքները, պայթելու է՝ քաղաքին վերադարձնելով իր ողջ սերը